A nosa historia

RESTOS PRERROMANOS E ROMANOS DE INTERESE NA COMARCA DE ARZÚA

• - Vía XIX de Boente a Calzada coincidente co Camiño de Santiago
• - Cidadela (Sobrado dos Monxes)
• - Mina romana do Burato dos Mouros da Trapa (Viladavil)
• - Castro Curbín
• - Camiño e ponte medieval de Ribadiso (no seu orixe romano)
• - Miliario* de Boimorto

TOPÓNIMOS ARZUÁNS DE ORIXE PRERROMANA

• - Burres. Do celta bur-r, Buro,Burro, tamén nome propio referido á divinidade solar; o gran vermello (o sol), os romanos latinízano como burrus rubio, vermello. Da mesma raíz, temos o castelo de Burriac en Cabrera (Barcelona) ou Burey e Bury, en Francia.

• - Maroxo. De Marus, Maro nome propio de persoa de orixe celta. Evolucionou do Mar+óg+ium latinizado ao Marogio medieval ata o Maroxo actual.
• - Pantiñobre. Terminado en bre procede da forma celta brix, que significa poboado fortificado en altura (castro).
• - Baiobre. Igual que o anterior.
• - Cortobe. O seu sufixo tamén parece proceder de bre
• - Lema.Provén dunha base moi antiga precéltica lim, seguramente emparentada con , "lama, lodo"

TOPÓNIMOS ARZUÁNS DE ORIXE ROMANA

• - Pela. De Pella (Macedonia)
• - Iso. De Ysso (antiga Turquía)
• - Ribadiso. Significa; enriba, na beira do Iso
• - Calzada (Burres). De calzada romana (VIA XIX)
• - León (Oíns). De legio (lexión)
• - Vilar. De villae, aldea pequena, lugar. Conxunto de terras de labradío.
• - Vilasuso. A segunda parte suso provén do latín sursum, arriba, no alto. Significaba pequena aldea no alto
• - Suso. Igual orixe que a anterior.
• - Viso, O. Provén do latín visu, ver, contemplar.
• - Peroxa, A: Perogia nos textos antigos, vería de parochia; centro de aprovisionamento, onde se ubicaba o Parochus, provedor dos maxistrados durante unha viaxe, anfitrión. De once Peroxas localizadas en Galicia; cinco están no traxecto da Vía XIX BRAGA-ASTORGA, na comarca, dúas na Vía XIX e outra no camiño do Campamento de Cidadela, das seis restantes, tres están en vías secundarias romanas e as outras tres en zonas de probada romanización.